Canada cấp gần 29.000 chứng chỉ quốc tịch trong 5 tháng, hơn 82.000 hồ sơ vẫn đang chờ

Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã cấp 28.940 chứng chỉ quốc tịch cho những người nộp đơn xin chứng minh quốc tịch trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 5 năm 2026, theo dữ liệu mới mà cơ quan này công bố vào ngày 21 tháng 7.

Đơn xin chứng minh quốc tịch (proof of citizenship) dành cho những người đã là công dân Canada — dù là theo nơi sinh, theo dòng dõi, hay theo quyết định cấp trước đó — và cần có hoặc thay thế chứng chỉ quốc tịch Canada.

Nhu cầu về loại chứng chỉ này đã tăng vọt kể từ khi Đạo luật Bill C-3 có hiệu lực vào tháng 12 năm 2025, mở rộng quyền quốc tịch theo dòng dõi cho hàng triệu người, phần lớn là tại Hoa Kỳ.

Những con số nói lên điều gì?

Con số 28.940 chứng chỉ được cấp chỉ phản ánh một phần bức tranh toàn cảnh. Dữ liệu của IRCC cũng cho thấy có tới 82.020 đơn xin chứng minh quốc tịch vẫn đang chờ xử lý tính đến ngày 31 tháng 5 — nghĩa là cứ một đơn được hoàn tất thì gần ba đơn khác vẫn nằm trong hàng chờ.

Đây là lần đầu tiên IRCC công bố số liệu cụ thể về tốc độ xử lý đơn chứng minh quốc tịch trên trang web mới được cải tiến mang tên “Inside IRCC’s application processing system”.

Theo các nguồn tin, trong khoảng từ ngày 15 tháng 12 năm 2025 đến cuối tháng 1 năm 2026, cơ quan này đã nhận hơn 12.000 đơn xin quốc tịch theo dòng dõi và phê duyệt gần 6.300 đơn trong khoảng thời gian đó. Chỉ có 1.480 trong số những trường hợp được phê duyệt đó là theo diện mở rộng của Bill C-3. Công dân Mỹ chiếm tỷ lệ lớn nhất, với gần 2.500 người Mỹ được phê duyệt chỉ trong tháng 1.

Thời gian xử lý đang kéo dài đáng lo ngại

Kể từ khi Đạo luật Bill C-3 được thông qua, thời gian xử lý đơn xin chứng minh quốc tịch đã leo thang đáng kể.

Vào tháng 11 năm 2025, một tháng trước khi Bill C-3 có hiệu lực, thời gian xử lý vào khoảng 9 tháng. Đến tháng 7 năm 2026, con số này đã tăng vọt lên 19 tháng — tức là đã tăng hơn gấp đôi.

Các kho lưu trữ cấp tỉnh, nơi lưu giữ nhiều hồ sơ quan trọng mà người nộp đơn cần để chứng minh dòng dõi của mình, cũng thông báo bị quá tải bởi các yêu cầu, càng làm trầm trọng thêm tình trạng chậm trễ vốn đã kéo dài.

Tại sao có quá nhiều người đang nộp đơn ngay lúc này?

Làn sóng nộp đơn bắt nguồn từ một thay đổi trong Luật Quốc tịch có hiệu lực ngày 15 tháng 12 năm 2025: xóa bỏ giới hạn thế hệ thứ nhất áp dụng cho những người sinh trước ngày đó. Trước đây, giới hạn này ngăn người sinh ra ngoài Canada nhận quốc tịch thông qua cha hoặc mẹ người Canada, nếu người cha/mẹ đó cũng sinh ở nước ngoài.

Việc xóa bỏ giới hạn này đã mở ra cơ hội quốc tịch cho bất kỳ ai có thể truy tìm dòng dõi từ ông bà, cụ kỵ, hoặc tổ tiên xa hơn là người Canada — dù chính họ hay cha mẹ của họ chưa từng sinh ra tại Canada.

Một bộ phận lớn trong số những người mới đủ điều kiện là người Mỹ gốc Pháp-Canada. Từ giữa thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, khoảng 900.000 người Pháp-Canada đã rời Quebec và vùng Maritimes đến New England để làm việc trong các nhà máy dệt. Con cháu của họ, nhiều người mang họ Pháp, hiện đang trong số những người phát hiện ra mình có thể đủ điều kiện nhận quốc tịch Canada theo dòng dõi.

Để sử dụng quyền công dân đó — để xin hộ chiếu hay bất kỳ mục đích chính thức nào khác — những công dân mới được công nhận này vẫn cần có chứng chỉ quốc tịch từ IRCC.

Chứng minh quốc tịch và cấp quốc tịch: Hai loại hồ sơ khác nhau

Có hai loại đơn riêng biệt liên quan đến quốc tịch Canada, và sự phân biệt này rất quan trọng để hiểu đúng tình trạng hiện tại:

• Chứng minh quốc tịch (Proof of citizenship): Dành cho những người đã là công dân và cần chứng chỉ xác nhận điều đó. Đây là nhóm chiếm phần lớn trong làn sóng nộp đơn gần đây, chủ yếu dựa trên các quy định mở rộng về quốc tịch theo dòng dõi. Những ai được phê duyệt sẽ nhận được chứng chỉ quốc tịch Canada, có thể dùng để xin hộ chiếu Canada.

• Cấp quốc tịch (Citizenship grants): Dành cho thường trú nhân nộp đơn để lần đầu tiên trở thành công dân. Từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 5, IRCC đã hoàn tất 131.420 đơn thuộc loại này, với 326.365 đơn vẫn đang chờ quyết định tính đến ngày 31 tháng 5.

Góc nhìn từ UniStar

Tình trạng tồn đọng hồ sơ chứng minh quốc tịch Canada là tín hiệu rõ ràng về mức độ quan tâm rất lớn của cộng đồng quốc tế — đặc biệt là người Mỹ gốc Canada — đối với việc xác lập quyền công dân.

Đối với các bạn đang có kế hoạch định cư tại Canada qua con đường du học, việc nắm rõ quy trình và thời gian xử lý hồ sơ là cực kỳ quan trọng. Với thời gian xử lý đã lên đến 19 tháng, nếu bạn cần sử dụng chứng chỉ quốc tịch trong tương lai, hãy lên kế hoạch nộp đơn thật sớm.

UniStar luôn sẵn sàng cung cấp thông tin cập nhật và đồng hành cùng bạn trên hành trình du học và định cư Canada. Nếu bạn có câu hỏi về visa, hồ sơ hay lộ trình phù hợp, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi!